Zo verzorg je de antiaanbaklaag van je bakvormen (en gaan ze jaren mee)

Een bakvorm met antiaanbaklaag slijt niet door het gebruik. Hij gaat kapot, en dat is iets anders, en bijna altijd door vier heel concrete dingen.

Als je die weet te vermijden, gaat een bakvorm jaren mee en lost hij nog net zo goed als op de eerste dag.

Wat de antiaanbaklaag is en hoe hij echt kapotgaat

De coating is een heel dunne laag die op het metaal is aangebracht. In onze bakvormen is het een dubbele laag op waterbasis, zonder PFOS en zonder PFOA.

Die laag is hard, maar dun. Hij slijt niet van normale wrijving met het beslag, en ook niet van de hitte van de oven. Hij gaat op drie manieren kapot:

Krassen. Elk voorwerp dat harder is dan de coating maakt er een kras in, en zodra er een kras zit, plakt de cake precies daar vast.

Temperatuurschok. Een bakvorm die net uit de oven komt onder de koude kraan houden zorgt ervoor dat het metaal en de coating in een verschillend tempo krimpen. De coating geeft mee en er ontstaan microscheurtjes.

Resten die polymeriseren. Aangebrand vet of resten bakspray die laag over laag mee blijven bakken tot er een bruin, plakkerig laagje ontstaat.

De afwas van twee minuten

Wacht tot de bakvorm lauw is. Niet heet, niet helemaal koud: lauw.

Lauw water, een beetje afwasmiddel en een zachte spons of een doek. Ga met je vinger goed door de groeven van het reliëf, want daar blijft het beslag zitten.

Spoel af en droog meteen met een doek. Laat hem niet uit zichzelf uitlekken, zeker niet als je in een gebied met hard water woont: kalk laat witte vlekken achter die er later lastig af gaan.

Zit er beslag vast in een hoekje, laat de bakvorm dan tien tot vijftien minuten in lauw water met afwasmiddel staan. Lang weken is ook niet goed, maar een kwartier weekt genoeg los om het er met de spons uit te krijgen.

Vaatwasser: ons antwoord

Nee.

Op de productpagina van de bakvormen zetten we dat we het niet aanraden, en dat is geen beleefdheidsformule. Vaatwasmiddel is alkalisch en schurend, veel agressiever dan handafwasmiddel, en de droogcyclus op hoge temperatuur versnelt de aftakeling van de coating.

Een bakvorm overleeft een paar cycli wel. Wat hij niet overleeft, is de gewoonte.

Even los daarvan: onze bakplaten zijn wel vaatwasserbestendig, want die hebben een andere afwerking. De bakvormen van gegoten aluminium met dubbele laag niet. Het is de moeite waard om die twee niet door elkaar te halen.

Nooit: metaal, schuurspons, mes

Geen metalen bestek om porties uit de bakvorm te halen. Geen groene schuurspons en geen staalwol. Geen mes om de rand los te maken.

Gebruik een siliconen spatel of een plastic mes om de rand los te maken voor het lossen. Zit de cake vast, dan zijn er oplossingen waar geen schrapen bij komt kijken, en die staan in de gids over lossen.

Het probleem met bakspray

Dit verdient een eigen kopje, want hier gaan de meeste bakvormen aan kapot zonder dat iemand weet waarom.

De meeste baksprays bevatten lecithine. Door de herhaalde hitte van de oven zet die lecithine zich af op de coating en vormt een bruin, plakkerig laagje dat er met afwasmiddel niet af gaat. Na verloop van tijd wordt je antiaanbakvorm plakkeriger dan een gewone.

Het is de perfecte paradox: je gebruikt een product zodat er niets aan blijft plakken, en je eindigt met een bakvorm waar alles aan plakt.

Gesmolten boter met een kwastje, of zonnebloemolie met een kwastje. Die werken beter en laten geen resten achter.

Zit dat laagje al op je bakvorm: heet water met baksoda, twintig minuten weken en daarna zacht wrijven met een doek. Is het laagje oud, dan gaat het er misschien niet helemaal af.

Hoe je ze bewaart

Zomaar op elkaar gestapeld krassen bakvormen elkaar. De randen van de ene schuren langs de binnenkant van de volgende, elke keer als je ze verplaatst.

Leg er een stuk keukenpapier, een dunne doek of een viltje tussen, tussen elke bakvorm. Heb je de ruimte, zet ze dan liever rechtop in een verticaal rek, net als borden.

En berg ze helemaal droog op. Een bakvorm die met vocht in een dichte kast wordt opgeborgen, eindigt met vlekken.

Hoe lang hij meegaat en wanneer hij met pensioen moet

Met deze verzorging: heel veel jaren. De antiaanbaklaag heeft geen houdbaarheidsdatum, hij heeft een verleden.

Tekenen dat een bakvorm zijn tijd heeft gehad:

• Diepe krassen tot op het metaal, vooral onderin het motief
• Plekken waar de coating is losgelaten of omhoog komt
• Het plakt steeds op dezelfde plek, ook al vet je goed in
• Een bruin, plakkerig laagje dat er zelfs met baksoda niet af gaat

Een bakvorm met een loslatende coating hoor je niet meer te gebruiken om te bakken. Dan is het tijd om hem te vervangen.

Veelgestelde vragen

Mag een bakvorm met antiaanbaklaag in de vaatwasser? Dat is niet aan te raden. Vaatwasmiddel is veel schurender dan handafwasmiddel en het drogen op hoge temperatuur versnelt de aftakeling van de coating. Met de hand afwassen met een zachte spons.

Waarom plakt mijn cake vast als de bakvorm antiaanbak is? De meest voorkomende oorzaken zijn onvolledig invetten onderin het reliëf, krassen in de coating, of een opgebouwd laagje resten van bakspray.

Hoe krijg ik dat bruine, plakkerige laagje van een bakvorm af? Twintig minuten weken in heet water met baksoda en daarna wrijven met een zachte doek. Zit het er al lang op, dan gaat het er misschien niet helemaal af.

Mag ik bakspray gebruiken op een bakvorm met antiaanbaklaag? Liever niet. De lecithine die in de meeste sprays zit, zet zich af door de hitte en vormt een plakkerig laagje waardoor de bakvorm uiteindelijk minder antiaanbak wordt. Boter of olie met een kwastje.

Wanneer moet je een bakvorm met antiaanbaklaag weggooien? Als de coating omhoog komt of loslaat, of als er diepe krassen tot op het metaal zitten. Een bakvorm in die staat hoor je niet te gebruiken om te bakken.

Mag ik de bakvorm afwassen als hij net uit de oven komt? Nee. Wacht tot hij lauw is. De temperatuurschok tussen metaal en coating veroorzaakt microscheurtjes.