Teak, olijf, acacia of End Grain: welke plank heb je echt nodig

Bijna iedereen kiest een snijplank op kleur. Logisch, want op een foto is dat het enige wat je ziet.

Maar tussen een plank van teak en een van olijfhout zitten verschillen die je niet op de foto ziet en die je elke dag merkt: hoeveel hij weegt, hoe goed hij tegen water kan, hoe hard hij je messen aanpakt en hoeveel onderhoud hij van je vraagt.

We gaan ervoor, houtsoort voor houtsoort. Aan het eind van elke houtsoort vertellen we je welke van onze snijplanken bij welk gebruik past. En we beginnen met het gegeven dat mensen het meest verrast.

In het kort

• Je kookt elke dag en hebt goede messen: teak End Grain. De BALI, 44 × 30 cm is onze bestverkochte plank.
• Je wilt hem om te serveren en om op tafel indruk te maken: olijfhout. De CÓRCEGA, 39 cm voor twee, de ATENAS, 43 cm voor vier.
• Je wilt massief hout voor de laagste prijs: vlak teak. De FORTALEZA, 39 × 25 cm, wetende dat hij minder zacht is voor het lemmet.
• Je wilt een blikvanger voor het kookeiland: acacia met natuurlijke rand, de ZANZIBAR, 55 × 35 cm.
• De regel die alles bepaalt: het hardste hout is niet de beste plank. Olijfhout gaat eeuwig mee maar is hard voor het lemmet; teak geeft precies genoeg mee. Hieronder leggen we het uit.

Het hardste hout maakt niet de beste plank

Er bestaat een schaal om de hardheid van hout te meten, de Janka-schaal, die de kracht meet die nodig is om een stalen kogel in het oppervlak te drukken. Dit zijn de cijfers van onze vier opties:

• Olijfhout: ongeveer 2.700
• Acacia: tussen 1.430 en 2.300, afhankelijk van de soort
• Teak: tussen 1.000 en 1.150

Olijfhout is meer dan twee keer zo hard als teak. En toch is teak de betere plank om dagelijks op te snijden.

De reden is simpel. De plank en het mes zijn twee oppervlakken die tegen elkaar botsen, en een van beide moet meegeven. Is de plank erg hard, dan geeft de snede mee. Een olijfhouten plank gaat een eeuwigheid mee, maar je zult je mes een stuk vaker moeten aanzetten.

Onthoud dit idee, want het bepaalt alles wat hierna komt.

Teak: die het beste tegen water kan

Teak wordt al tweehonderd jaar gebruikt op scheepsdekken, en niet omdat het mooi is. Het hout bevat natuurlijke oliën en een stof die tectochinon heet, die het zeer bestand maken tegen vocht en schimmels. Bovendien is de porie gesloten, dus het neemt weinig water op.

In een keuken betekent dat: het hout dat het minst werkt. Minder zwellen, minder kromtrekken, minder scheuren.

De gemiddelde hardheid maakt teak prettig in gebruik: stevig onder het mes, maar net genoeg meegevend om de snede niet bot te maken. Goudbruine kleur, rechte en rustige nerf.

Dit is jouw plank als: je bijna elke dag kookt, van alles snijdt, en een plank wilt die je afwast, afdroogt en die er over tien jaar nog net zo uitziet.

In vlak teak heb je de FORTALEZA van 39 × 25 cm met handvat, de voordeligste instap van het huis, de omkeerbare MIAMI van 40 × 28 cm met een kant met sapgeul en een gladde kant, en de JAVA, met een kant met open groeven, bedoeld voor brood.

Even eerlijk: de meeste van onze klanten blijven niet bij vlak teak. Ze kiezen uiteindelijk teak in End Grain-constructie, duurder maar beter voor de snede. We leggen het een paar secties verderop uit, want het is de moeite waard om dat te begrijpen voordat je beslist.

Olijfhout: die je mee naar tafel neemt

Geen enkele olijfhouten plank is gelijk aan een andere. De olijfboom groeit krom en langzaam, en die geschiedenis staat geschreven in de nerf: wervelingen van crème en donkerbruin die zich in geen twee stukken herhalen.

Het is de hardste van de vier en de dichtste. Ook de duurste, en daar zit een fysieke reden achter: de olijfboom is klein en gedraaid, dus uit elke stam komen weinig rechte, grote stukken. Daarom zijn olijfhouten planken meestal kleiner en hebben ze soms onregelmatige vormen, met de natuurlijke rand van de boom.

Dat is precies hun sterke punt. Een olijfhouten plank met kaas en charcuterie erop is een presentatieplank die je midden op tafel zet, en daar kan geen teakhouten plank tegenop.

Dit is jouw plank als: je hem wilt om te serveren, voor kaasplanken, voor weekendontbijtjes en om te laten zien. Als dagelijkse snijplank werkt hij ook, maar je merkt de tol aan je snede.

In olijfhout werken we met drie maten en elk heeft zijn moment.

39 centimeter, voor een borrel met z'n tweeën of om altijd bij de hand te hebben op het aanrecht. De CÓRCEGA is de gladde, de CERDEÑA heeft een sapgeul en de VALENCIA heeft een greep om hem naar tafel te brengen.

43 centimeter, de maat die het meest gekozen wordt. De ATENAS en de BUDAPEST, dezelfde maat met sapgeul. Ruim genoeg voor een plank voor vier zonder dat het propvol staat.

51 en 53 centimeter, de MALLORCA en de MÁLAGA, onze grote olijfhouten plank met handvat, als de tafel lang is of je ruimte over wilt houden.

Ga je sappige dingen serveren, kazen die zweten of gesneden fruit, neem er dan een met sapgeul. Je vindt ze allemaal bij elkaar bij onze snijplanken van olijfhout.

Acacia: die met de meeste uitstraling

De acacia is een snelgroeiende boom, wat hem makkelijk duurzaam te kweken maakt. De hardheid zit tussen teak en olijfhout in, en de kleur is lichthoning met zichtbare nerf.

Bij ons is acacia niet de instapoptie, integendeel. We werken hem in twee formaten die de meest opvallende van de collectie zijn.

Live edge. De plank houdt de oorspronkelijke, onregelmatige omtrek van de stam, zonder bijsnijden. Elk stuk heeft een ander silhouet en dit zijn de planken die het vaakst mee naar tafel gaan omdat ze er zo goed uitzien. De BOMBAY van 40 × 30 cm is de versie van 2,5 cm dik, en de MALABAR en de ZANZIBAR gaan naar 5 cm, en dat is het gewicht van een plank die niet meer van zijn plek komt.

Slagersblok. De planken met kopse nerf, DECCAN van 50 × 38 en MANDALAY van 46 × 46, met 6,5 en 7,5 cm dikte. Dit zijn de serieuste planken die we verkopen.

Zoek je meerdere maten in één keer, dan heeft de KERALA-set vier planken met een verticale houder, die meteen het rechtop drogen oplost zonder aanrecht in te nemen.

Eén ding daartegenover: acacia kan minder goed tegen water dan teak. Niet dat hij kwetsbaar is, maar als je hem nat laat liggen vergeeft hij je dat minder snel.

Dit is jouw plank als: je een stuk met uitstraling wilt, dat gezien mag worden. Het is niet de optie om het budget te drukken.

End Grain: die de snede spaart

Hier veranderen we van categorie. End Grain is geen houtsoort, het is een manier om de plank te bouwen.

In een gewone plank liggen de houtvezels plat, evenwijdig aan het snijvlak. De snede van het mes komt naar beneden, botst er van opzij tegenaan, plet ze en slijt ertegen af.

In een End Grain-plank staan de vezels rechtop, haaks op het oppervlak. De snede botst niet: hij glijdt tussen de vezels door, die opzij gaan en zich daarna weer sluiten. Vandaar het mozaïekachtige blokjespatroon van deze planken, dat letterlijk de doorsnede is van de houtblokjes gezien vanaf hun uiteinde.

Het resultaat is tweeledig. Je mes blijft veel langer scherp. En de snijsporen sluiten zichzelf, dus de plank veroudert veel mooier.

Wat je daarvoor betaalt: gewicht en prijs. Een End Grain-plank wordt gemaakt door tientallen houtblokjes een voor een aan elkaar te lijmen, dus hij is duurder, dik en zwaar. Hij vraagt ook meer olie en vaker, omdat hij veel meer open vezeloppervlak heeft dat het opdrinkt.

Dit is jouw plank als: je goede messen hebt en het je uitmaakt dat ze blijven snijden. Het is de enige van de vier die je om een technische en niet om een esthetische reden koopt.

Onze End Grain-planken in teak gaan op maat: de RIO van 30 × 20,5 cm als je weinig aanrecht hebt, de BALI van 44 × 30 als standaardmaat, de SIDNEY van 58 × 38 om serieus te koken, en de BANGKOK van 50 × 35 × 5 cm die al een blok is.

Er zijn twee versies van BALI en van SIDNEY, de gewone en de PLUS. Het verschil is de dikte: 3,2 cm tegenover 3,8 cm. De PLUS weegt meer en kan beter tegen zwaar werk. Twijfel je, dan is BALI PLUS het gouden midden tussen maat, dikte en prijs. Je vindt ze allemaal bij elkaar bij de End Grain-snijplanken.

De vier in één oogopslag

	Teak	Olijfhout	Acacia	End Grain
Hardheid (Janka)	1.000 tot 1.150	~2.700	1.430 tot 2.300	Afhankelijk van het hout
Waterbestendigheid	Zeer hoog	Hoog	Gemiddeld	Gemiddeld
Omgang met het mes	Zeer goed	Matig	Goed	De beste
Gewicht	Gemiddeld	Hoog	Gemiddeld	Zeer hoog
Onderhoud	Het makkelijkst	Makkelijk	Moet snel drogen	Vraagt de meeste olie
Prijs bij Erreke	Vanaf 21,90 €	Vanaf 35,90 €	Vanaf 39,90 €	Vanaf 35,90 €
Uiterlijk	Goudbruin, rechte nerf	Wilde nerf, uniek	Lichthoning, live edge	Blokjesmozaïek
Het best voor	Dagelijks snijden	Presenteren en serveren	Gezien worden	Wie zijn messen spaart

Maat en dikte, belangrijker dan het lijkt

Een kleine plank werkt onhandig en dwingt je om het gesneden werk erop op te stapelen. Voor dagelijks gebruik werk je vanaf ongeveer 39 bij 25 centimeter comfortabel, en dat is de maat van de FORTALEZA en de JAVA. Doe je veel vlees of snijd je groente voor meerdere mensen, ga dan naar de 44 × 30 van de BALI of de 58 × 38 van de SIDNEY.

De dikte hangt samen met de stabiliteit. Onder de twee centimeter werkt de plank meer mee met de luchtvochtigheid. Tussen twee en drie zit het prettige punt. Boven de drie en een half kom je in blokgebied, met de stabiliteit van een baksteen en het bijbehorende gewicht.

En een controle die bijna niemand doet: meet de plek waar je hem gaat opbergen voordat je hem koopt. Het is de domste reden voor een retour die er bestaat. Een SIDNEY van 58 centimeter past niet in elke kast.

Ons advies, afhankelijk van hoe je kookt

Je kookt elke dag en wilt één enkele plank. De BALI in teak End Grain, 44 × 30 × 3,2 cm. Het is de plank die we het meest verkopen, en niet toevallig: de maat geeft ruimte om te werken zonder dat hij het halve aanrecht inneemt, teak kan beter tegen water dan wat dan ook, en de End Grain-constructie houdt je messen scherp. Wil je meer dikte, dan is de BALI PLUS dezelfde met 3,8 cm.

Je hebt weinig aanrecht of kookt voor een of twee personen. De RIO van 30 × 20,5 cm. Het is de kleinste End Grain en de goedkoopste manier om met dit type plank te beginnen. Hij past overal en weegt net weinig genoeg om hem met één hand te verplaatsen.

Je kookt serieus, doet vlees of snijdt voor meerdere mensen. De SIDNEY van 58 × 38 cm, onze op een na best verkochte. Hij heeft handgrepen en antislippoten, die bij dit formaat geen versiering zijn. Meet je kast voordat je hem koopt.

Je wilt er een om te snijden en een om te presenteren. BALI in teak voor het werk en CÓRCEGA in olijfhout voor de tafel. Neem je ze samen, dan is Stel je eigen plankenset samen voordeliger.

Je wilt de scherpste prijs in massief hout. De FORTALEZA in teak, 39 × 25 cm met handvat. Het is de voordeligste instap van het huis. Let op, het is vlak teak, geen End Grain, dus verwacht niet dezelfde zorg voor de snede.

Je wilt een stuk dat gezien mag worden, om te serveren en voor op de foto. Acacia met live edge: de BOMBAY als je hem gaat verplaatsen, de ZANZIBAR van 55 × 35 × 5 cm als hij vast op het eiland blijft liggen.

Weet je nog niet goed hoe je een houten plank verzorgt, begin dan bij de onderhoudsgids: een half uur lezen dat er jaren bij optelt voor elk van de vier.

Veelgestelde vragen

Wat is het beste hout voor een snijplank? Om dagelijks te snijden teak, omdat het goede waterbestendigheid combineert met een gemiddelde hardheid die de snede niet aantast. Zoek je een plank om te presenteren, dan olijfhout. Heb je goede messen, dan een End Grain.

Is een hardere plank beter? Niet per se. Een heel harde plank zoals olijfhout gaat langer mee, maar maakt messen sneller bot omdat de snede degene is die bij elke snee meegeeft. Voor dagelijks gebruik loont een gemiddelde hardheid meestal.

Waarom zijn olijfhouten planken duurder en kleiner? Omdat de olijfboom klein is, langzaam groeit en een gedraaide stam heeft. Uit elke boom komen weinig grote, rechte stukken, dus het materiaal is schaars en de planken zijn meestal kleiner of onregelmatig van vorm.

Wat is een End Grain-plank? Het is een plank gebouwd met de houtvezels verticaal, haaks op het snijvlak, in plaats van liggend. De snede van het mes gaat tussen de vezels door in plaats van ertegenaan te botsen, dus hij wordt veel minder snel bot en de snijsporen sluiten zichzelf.

Is acacia goed voor een keukenplank? Ja. Het is hard, ziet er goed uit en heeft veel uitstraling. Het enige zwakke punt tegenover teak is dat het minder goed tegen vocht kan, dus je moet hem na elke wasbeurt goed en rechtop laten drogen.

Hoe dik moet een snijplank zijn? Tussen twee en twee en een halve centimeter voor dagelijks gebruik. Onder de twee centimeter werkt de plank meer mee met wisselingen in luchtvochtigheid en heeft hij de neiging krom te trekken.