Hoe verzorg je een snijplank van olijfhout

Kom je van een plank van teak of acacia, dan vraagt je olijfhouten plank andere dingen van je.

Hij is harder, dichter en neemt minder op. Dat betekent minder olie en minder werk. Maar hij heeft ook twee eigen kuren die je zullen verbazen als je ze niet kent.

Hier gaat het puur over olijfhout. Zoek je het algemene onderhoud van elke houten plank, dan vind je dat in de onderhoudsgids, de basis voor al het andere. En heb je er nog geen, hier vind je onze snijplanken van olijfhout.

Waarom olijfhout zich anders gedraagt

De olijfboom groeit heel langzaam en heel dicht. Het is het hardste hout waarmee we werken, ruim twee keer zo hard als teak, en die dichtheid heeft een direct gevolg: het oppervlak neemt weinig op.

Weinig vocht, weinig geur en weinig vlekken. Een olijfhouten plank vergeeft een slordigheidje veel eerder dan een acaciahouten plank.

Daar staat tegenover dat de olie er ook minder makkelijk in trekt. Als je hem oliet, merk je dat de olie langer op het oppervlak blijft liggen voordat hij intrekt. Dat is normaal en betekent niet dat je te veel hebt gebruikt: het duurt gewoon langer.

Kuur nummer een: de nerf beweegt

Die spectaculaire nerf met lichte en donkere wervelingen is de reden dat je de plank hebt gekocht. Het is ook de reden dat hij onregelmatig beweegt.

In een houtsoort met rechte nerf, zoals teak, lopen alle vezels dezelfde kant op en zet de plank gelijkmatig uit en krimpt hij weer. In olijfhout draaien de vezels, kruisen ze elkaar en veranderen ze binnen hetzelfde stuk van richting. Als het hout vocht opneemt, duwt het ene deel de ene kant op en het andere deel de andere kant op.

Daarom moet je bij olijfhout op twee punten extra streng zijn:

Nooit laten weken, geen minuut. Ander hout vergeeft je dat. Olijfhout is door die inwendige spanningen gevoeliger voor een fijne scheur die de nerf volgt.

Altijd rechtop laten drogen. Dat zeggen we voor alle planken, maar hier telt het zwaarder. Droog je hem plat en verliest de ene kant eerder vocht dan de andere, dan valt die scheefgroei meer op bij hout met een gekruiste vezel.

Kuur nummer twee: je serveert erop, en dat vervuilt anders

Olijfhouten planken belanden op tafel met kaas, vleeswaren, fruit, olijven en soms een glas wijn erop.

Dat is geen groente snijden. Dat is vette en zure etenswaren een uur of twee laten staan.

Drie concrete dingen:

Citroen en azijn. Citroenzuur tast de beschermende olielaag aan. Serveer je citrusvruchten, dressings of ingemaakte groenten, zet ze dan in een klein schaaltje en niet direct op het hout. Is er iets gemorst, was die plek dan af en olie hem daarna bij.

Blauwe kaas en sterk gerijpte kazen. Die laten vet en geur achter. Was ze dezelfde dag nog af met warm water en zeep, niet de dag erna.

Rode wijn. Blijft die liggen, dan vlekt hij. Dep hem meteen op met keukenpapier en gebruik bij een achtergebleven kring wat baksoda tot pasta aangemaakt.

Eén gewoonte lost bijna alles op: geef de plank een dun laagje olie een paar uur voordat je hem opmaakt om te serveren. Dat beschermt niet alleen, de nerf komt ook veel meer tot leven en de plank staat twee keer zo mooi op de foto.

Serveer je vaak en wil je het werk scheiden van het pronken, dan biedt de MENORCA set van vier kleine planken een goede oplossing: één per gast, ieder met zijn eigen kaas, en de grote plank raakt niet vol met restjes.

Hoe vaak olie je een olijfhouten plank

Minder vaak dan de rest, juist omdat hij minder opneemt.

• Eerste week: dagelijks, net als bij elke nieuwe plank
• Eerste maand: één keer per week
• Daarna: om de zes tot acht weken als je hem alleen gebruikt om te serveren
• Daarna: één keer per maand als je er ook op snijdt

De waterdruppeltest blijft de beste graadmeter. Blijft het water als een bolletje liggen, dan zit het goed. Loopt het uit, dan is het tijd.

Gebruik minerale olie van voedingskwaliteit. En nee, ook hier is olijfolie geen optie, hoe poëtisch het ook klinkt om olijfolie op een olijfhouten plank te doen. Die oxideert net zo goed en na drie weken heb je een plakkerige plank die ranzig ruikt.

Hetzelfde geldt voor keukengerei van olijfhout: lepels en spatels verzorg je net als de plank. Met de hand afwassen, meteen afdrogen en een paar druppels minerale olie zodra het hout dof oogt.

Onregelmatige vormen en de natuurlijke rand

Veel olijfhouten planken hebben een vrije vorm of behouden de natuurlijke rand van de boom, met schors of een golvend profiel. Dat is een esthetische keuze, maar het heeft ook een praktisch gevolg.

Die onregelmatige rand heeft meer blootgesteld oppervlak en meer hoekjes waar vocht blijft hangen. Wees daar extra grondig als je oliet. En haal bij het drogen de doek door alle inhammen in plaats van twee snelle halen over de vlakke kanten te geven.

Hetzelfde geldt voor de handgreep, als je plank er een heeft. Bij de VALENCIA van 39 cm of de MÁLAGA van 53 cm is het punt waar de greep smaller wordt het dunste deel van het stuk, en dat lijdt het meest als de plank nat wordt opgeborgen. Iets meer olie daar en klaar.

En heeft je plank een sapgroef, zoals de CERDEÑA van 39 cm of de BUDAPEST van 43 cm, dan is die groef precies de plek waar het vocht blijft staan. Droog hem na elk gebruik met de punt van de doek.

Veelgestelde vragen

Kan ik olijfolie gebruiken om een snijplank van olijfhout te verzorgen? Nee. Dat de plank van olijfhout is verandert niets aan de scheikunde: olijfolie oxideert binnen een paar dagen en laat het hout plakkerig achter met een ranzige geur. Gebruik minerale olie van voedingskwaliteit.

Hoe vaak olie je een olijfhouten plank? Om de zes tot acht weken als je hem alleen gebruikt om te serveren, en één keer per maand als je er ook op snijdt. Hij neemt minder op dan teak of acacia en vraagt dus minder onderhoud.

Waarom zit er een fijne scheur in mijn olijfhouten plank die de nerf volgt? Bijna altijd door vocht. Olijfhout heeft een gekruiste vezel en beweegt onregelmatig, dus laten weken of plat drogen doet hem meer kwaad dan hout met een rechte nerf. In de reparatiegids leggen we uit hoe je hem behandelt.

Kun je op een olijfhouten plank snijden of is hij alleen om te serveren? Je kunt er prima op snijden. Alleen: omdat het de hardste houtsoort van allemaal is, worden je messen er eerder bot op dan op een plank van teak. Daarom raden we hem vooral aan om op te presenteren.

Hoe krijg ik een rodewijnvlek uit een olijfhouten plank? Baksoda met een paar druppels water tot een pasta, in rondjes inwrijven, tien minuten laten staan en afspoelen. Olie daarna die plek, want het schoonmaken neemt een deel van de bescherming weg.